Ai dễ mắc thoái hóa cột sống thắt lưng nhất? 6 nhóm nguy cơ cần lưu ý

Thoái hóa cột sống thắt lưng là bệnh lý xương khớp mãn tính phổ biến, xảy ra ở độ tuổi trung niên, ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống của nhiều người. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, tỷ lệ mắc bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng ở người trẻ có xu hướng gia tăng và để lại nhiều biến chứng khó lường. 

Bệnh không xảy ra đột ngột mà tiến triển âm thầm qua thời gian, dưới tác động của nhiều yếu tố nguy cơ khác nhau. Vì thế, cần phát hiện và điều trị đúng cách để ngăn ngừa những nguy hại cho sức khỏe.

Traulen xin chia sẻ 6 nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị thoái hóa cột sống thắt lưng giúp bạn chủ động phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe xương khớp từ hôm nay

Tổng quan về bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng

Thoái hóa cột sống thắt lưng là một tình trạng bệnh mãn tính xảy ra khi đĩa đệm và các khớp của cột sống bị tổn thương, dẫn đến xương phát triển trên các đốt sống. Những thay đổi này có thể gây đau và hạn chế khả năng vận động, do ảnh hưởng đến các dây thần kinh và các chức năng khác. Nếu không điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng kịp thời sẽ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.

Thoái hóa cột sống thắt lưng là bệnh mạn tính tiến triển từ từ tăng dần gây đau, hạn chế vận động, biến dạng cột sống thắt lưng mà không có biểu hiện viêm
Thoái hóa cột sống thắt lưng là bệnh mạn tính tiến triển từ từ tăng dần gây đau, hạn chế vận động, biến dạng cột sống thắt lưng mà không có biểu hiện viêm

Bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng có các triệu chứng khác nhau và mức độ nặng nhẹ khác nhau tùy thuộc vào từng người:

  • Gai cột sống ngực ảnh hưởng đến phần giữa của cột sống.
  • Sự thoái hóa cột sống ở thắt lưng gây ra tác động đến khu vực dưới lưng.
  • Các phần ngạnh của khớp xương nhô ra, ảnh hưởng đến nhiều phần của cột sống.

Tác động của bệnh có sự khác biệt giữa các cá nhân nhưng thường không gây ra vấn đề nghiêm trọng.

Thoái hóa cột sống thắt lưng đôi khi xuất hiện những cơn đau nhói buốt lan sang vai, thần kinh tọa, đau hông, đùi… đến mức không thể đi được
Thoái hóa cột sống thắt lưng đôi khi xuất hiện những cơn đau nhói buốt lan sang vai, thần kinh tọa, đau hông, đùi… đến mức không thể đi được

6 nhóm nguy cơ cao dễ bị thoái hóa cột sống thắt lưng

Tuổi tác – Nguyên nhân hàng đầu gây thoái hóa cột sống thắt lưng

Càng lớn tuổi, quá trình lão hóa tự nhiên làm sụn khớp và đĩa đệm cột sống giảm độ đàn hồi, khiến cột sống dễ tổn thương và thoái hóa. 

Giới tính – Nữ giới cần đặc biệt lưu ý 

Phụ nữ, đặc biệt sau mãn kinh, đối mặt với nguy cơ loãng xương và thay đổi nội tiết, làm tăng khả năng bị thoái hóa cột sống thắt lưng cao hơn nam giới. 

Tính chất công việc – Nguy cơ từ thói quen lao động

Những người làm nghề phải mang vác nặng hoặc cúi gập hoặc ngồi lâu một tư thế (tài xế, nhân viên văn phòng…) sẽ gây áp lực lớn lên vùng thắt lưng, dẫn đến thoái hóa theo thời gian. 

Tiền sử bệnh lý và chấn thương cột sống 

Những yếu tố làm tăng nguy cơ thoái hóa cột sống thắt lưng sớm bao gồm:

– Từng chấn thương vùng cột sống 

– Bất thường trục chi dưới như gối lệch, chân không đều 

– Đã từng phẫu thuật liên quan đến cột sống 

Di truyền và tình trạng loãng xương

Người có yếu tố di truyền ảnh hưởng đến cấu trúc xương hoặc mắc bệnh loãng xương sẽ có nguy cơ thoái hóa cột sống nhanh hơn bình thường. 

Thừa cân, béo phì – Gánh nặng thầm lặng cho cột sống 

Trọng lượng cơ thể quá lớn tạo ra áp lực liên tục lên cột sống thắt lưng, làm tổn thương đĩa đệm và sụn khớp. Đây là nguyên nhân phổ biến nhưng rất dễ bị bỏ qua. 

Cách phòng ngừa thoái hóa cột sống thắt lưng hiệu quả 

Để bảo vệ cột sống khỏe mạnh, Traulen khuyến nghị: 

Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học

Một chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng giúp cơ thể ngăn ngừa nhiều bệnh tật và hỗ trợ hệ xương khớp khỏe mạnh.

Bổ sung đầy đủ Canxi và vitamin D (giúp hấp thụ canxi ở ruột): thiếu canxi là nguyên nhân thường gặp gây loãng xương, khiến cột sống nhanh bị thoái hóa. Để tránh tình trạng này, bữa ăn hàng ngày nên đầy đủ canxi từ các thực phẩm sữa, phomat, cá hồi, súp lơ, cam… và vitamin D từ gan, thịt, cá, ngũ cốc, trứng, nấm.

Chọn các thực phẩm bổ sung axit béo Omega, vitamin E và các chất chống oxy hóa như cá, các loại hạt hay các loại rau xanh. Những dưỡng chất này rất tốt cho đĩa đệm, ngăn ngừa thoái hóa cột sống và gai cột sống.

Ngoài ra, kiểm soát cân nặng cũng là cách phòng ngừa hiệu quả các bệnh về cột sống nói chung và thoái hóa cột sống nói riêng. Bởi trọng lượng cơ thể tăng lên, cột sống sẽ chịu nhiều áp lực, gây tổn thương. Do đó, khi cảm thấy cơ thể có dấu hiệu béo phì cần tiến hành chế độ ăn kiêng hợp lý. Hãy tăng cường thực phẩm chứa nhiều chất xơ, hạn chế chất béo, không nên ăn quá mặn hoặc quá ngọt.

Uống nhiều nước lọc (tối thiểu 1.5 – 2 lít) để duy trì sự sống cơ thể, bao gồm cả đĩa đệm. Hạn chế dùng các loại đồ uống có chất kích thích (cà phê, rượu, bia) vì chúng là “kẻ thù” của khớp.

Dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với bệnh nhân thoái hóa cột sống thắt lưng
Dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với bệnh nhân thoái hóa cột sống thắt lưng

Thay đổi thói quen sinh hoạt và luyện tập

Với những người lao động chân tay, không nên cúi lưng nhấc vật nặng hoặc mang vác quá sức trên vai, điều chỉnh tư thế đúng khi sinh hoạt, tránh các tổn thương cột sống.

Với những người làm việc văn phòng đòi hỏi phải ngồi nhiều, cứ 30 – 60 phút nên đứng dậy đi lại một lần, thay đổi tư thế, khởi động cơ thể bằng vài động tác vươn vai, tuyệt đối không ngồi ỳ bên máy tính trong thời gian dài. Khoảng cách ngồi cách màn hình máy tính 50 – 66 cm, đặt màn hình dưới tầm mắt khoảng 10 – 20 độ.

Tập thể dục thường xuyên cũng là cách làm tăng lưu lượng máu và oxy đến các vùng trên xương sống, hỗ trợ vận chuyển các chất dinh dưỡng thiết yếu, giúp duy trì tính linh hoạt của cột sống. Hơn nữa khi tập luyện, cơ thể sản sinh endorphins có thể làm giảm căng thẳng và cơn đau. Hãy bắt đầu với những bài tập: đi bộ, bơi lội, tập gym, aerobic và yoga nhẹ nhàng để kích thích cột sống và ngăn ngừa sự thoái hóa.

Khi ngủ, tránh nằm ở 1 tư thế quá lâu, không nằm sấp khiến cổ bị gập xuống, dễ dẫn đến nguy cơ thoái hóa đốt sống cổ. Gối đầu có độ dày phù hợp, không nên nằm gối đầu quá cao.

Trong cuộc sống hiện đại, những người trẻ nên biết cách cân bằng cuộc sống, hạn chế stress, căng thẳng và tăng cân quá mức. Đối với nam giới không hút thuốc lá, vì chất nicotine khiến cho đĩa đệm bị ngăn chặn không thể hấp thu được các vitamin và dưỡng chất cần thiết.

Nếu không xây dựng một lối sống sinh hoạt và làm việc khoa học, chính chúng ta đang góp phần cho quá trình thoái hóa cột sống diễn ra nhanh hơn. Sự thoái hóa nếu để lâu sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm không chỉ ảnh hưởng sức khỏe mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động, đi lại của người bệnh.